Wycinka drzew na własnej działce: zasady, terminy i wyjątki w 2026 roku

‹ POWRÓT DO PORAD

Osoba prywatna może wyciąć drzewo na własnej działce bez zezwolenia, jeśli wycinka nie ma związku z działalnością gospodarczą. Nie oznacza to jednak pełnej swobody. Większe drzewa trzeba wcześniej zgłosić w urzędzie gminy, a przy nieruchomościach objętych ochroną konserwatorską oraz drzewach będących siedliskiem chronionych gatunków mogą obowiązywać dodatkowe wymogi. Sprawdź, które drzewa możesz usunąć bez formalności, jak wygląda zgłoszenie krok po kroku i jakie kary grożą za wycinkę niezgodną z przepisami.

Najważniejsze informacje

Osoba fizyczna nie potrzebuje zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na nieruchomości stanowiącej jej własność, jeżeli wycinka nie ma związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody).
Zgłoszenia w urzędzie wymaga usunięcie drzewa, którego obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm przekracza 80 cm (topole, wierzby, klon jesionolistny, klon srebrzysty), 65 cm (kasztanowiec zwyczajny, robinia akacjowa, platan klonolistny) lub 50 cm (pozostałe gatunki).
Po złożeniu zgłoszenia urząd ma 21 dni na oględziny, a następnie 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Drzewo trzeba usunąć w ciągu 6 miesięcy od oględzin.
Na nieruchomościach objętych ochroną konserwatorską właściwym organem jest wojewódzki konserwator zabytków. Szczególne zasady obowiązują w przypadku parków, ogrodów i innych form zaprojektowanej zieleni wpisanych do rejestru – od 3 czerwca 2026 r. jedna decyzja konserwatora może zastępować wymagane zezwolenia dotyczące usunięcia tego samego drzewa lub krzewu.

Kiedy można wyciąć drzewo na własnej działce bez żadnych formalności?

Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzewa lub krzewu wymaga co do zasady zezwolenia. Art. 83f ust. 1 przewiduje jednak szereg wyjątków. Dla właściciela przydomowej działki najważniejsze są następujące sytuacje.

Drzewa o niewielkim obwodzie (art. 83f ust. 1 pkt 3). Bez zezwolenia i bez zgłoszenia można usunąć drzewo, którego obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:

80 cm – w przypadku topoli, wierzby, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego;
65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego;
50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Krzewy. Osoba fizyczna może usuwać krzewy ze swojej nieruchomości bez zezwolenia i bez zgłoszenia, jeśli wycinka nie ma związku z działalnością gospodarczą. Niezależnie od tego zezwolenia nie wymaga usunięcie krzewów rosnących w skupisku o powierzchni do 25 m² (art. 83f ust. 1 pkt 1).

Drzewa owocowe (art. 83f ust. 1 pkt 5). Zwolnienie nie obejmuje drzew i krzewów owocowych rosnących na terenie zieleni oraz, w zakresie wskazanym w ustawie, na nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków.

Przykład: Na działce przy domu rośnie brzoza o obwodzie pnia 45 cm, mierzonym 5 cm nad ziemią, stara jabłoń i zwarty żywopłot z tui. Możesz usunąć wszystkie te rośliny bez formalności. Brzoza nie przekracza progu 50 cm, jabłoń jest drzewem owocowym, a żywopłot to krzewy rosnące na Twojej działce. Większe skupiska krzewów i samosiejek najszybciej usuwa mulczowanie.

Jak prawidłowo zmierzyć obwód pnia?

Obwód mierzy się taśmą krawiecką lub miernikiem 5 cm nad powierzchnią gruntu, a nie, jak w przypadku wniosku o zezwolenie – na wysokości 130 cm. Jeżeli drzewo ma kilka pni, obwody mierzy się osobno. W razie wątpliwości bezpieczniej jest złożyć zgłoszenie – wycinka drzewa, które zgłoszenia nie wymagało, nie rodzi żadnych konsekwencji.

Kiedy trzeba zgłosić wycinkę drzewa?

Zgodnie z art. 83f ust. 4 ustawy o ochronie przyrody właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

jest osobą fizyczną;
jest właścicielem nieruchomości, na której rośnie drzewo;
wycinka nie ma związku z prowadzeniem działalności gospodarczej;
obwód pnia na wysokości 5 cm przekracza 80, 65 lub 50 cm, w zależności od gatunku.

Obowiązek zgłoszenia dotyczy wyłącznie drzew. Krzewy osoba fizyczna usuwa ze swojej działki bez zgłoszenia.

Uproszczona procedura dotyczy właściciela będącego osobą fizyczną. Jeżeli drzewo należy do kilku właścicieli albo rośnie na granicy nieruchomości, trzeba uwzględnić prawa wszystkich współwłaścicieli.

Czy wycinka pod budowę domu wymaga zgłoszenia?

Tak, jeżeli drzewo przekracza progi obwodu, a budowa domu jednorodzinnego nie jest związana z działalnością gospodarczą. Budowa własnego domu nie odbiera prawa do uproszczonej procedury. Inaczej jest w przypadku dewelopera lub inwestora budującego na sprzedaż – wtedy potrzebne jest zezwolenie.

Kiedy potrzebne jest zezwolenie na wycinkę?

Zezwolenie wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej na wniosek posiadacza nieruchomości. Na działce prywatnej jest ono wymagane przede wszystkim wtedy, gdy:

wycinka ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, np. działka jest przeznaczona pod inwestycję komercyjną;
właścicielem nieruchomości nie jest osoba fizyczna, np. spółka;
nie ma zastosowania żadne z ustawowych zwolnień od obowiązku uzyskania zezwolenia.

Przy nieruchomościach wpisanych do rejestru zabytków właściwym organem jest wojewódzki konserwator zabytków, ale zakres formalności zależy od rodzaju nieruchomości i podstawy prawnej. W przypadku wpisanego do rejestru parku, ogrodu lub innej formy zaprojektowanej zieleni wymagane jest pozwolenie konserwatora, które po zmianach obowiązujących od 3 czerwca 2026 r. może zastępować również wymagane zgłoszenie albo zezwolenie wynikające z ustawy o ochronie przyrody.

Poniższa tabela przedstawia przykładowe sytuacje i związane z nimi formalności.

Sytuacja	Wymagana formalność	Organ
Brzoza o obwodzie 45 cm (5 cm nad ziemią) na działce prywatnej	Brak formalności	–
Stara jabłoń lub grusza w ogrodzie przydomowym	Brak formalności (poza nieruchomościami zabytkowymi i terenami zieleni)	–
Żywopłot lub krzewy ozdobne na działce osoby fizycznej	Brak formalności	–
Świerk o obwodzie 90 cm, wycinka pod budowę własnego domu	Zgłoszenie	Wójt, burmistrz lub prezydent miasta
Dąb o obwodzie 120 cm na działce należącej do spółki	Zezwolenie (wniosek i decyzja)	Wójt, burmistrz lub prezydent miasta
Drzewo na działce osoby prywatnej, planowana inwestycja komercyjna	Zezwolenie	Wójt, burmistrz lub prezydent miasta
Drzewo na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków	Zezwolenie	Formalności ustala się według rodzaju wpisu i właściwych przepisów konserwatorskich

Dodatkowe ograniczenia mogą wynikać m.in. z ochrony obszarowej, ochrony gatunkowej lub statusu pomnika przyrody.

Jak zgłosić wycinkę drzewa?

Zgłoszenie składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na położenie działki. Zgłoszenie jest bezpłatne.

Zmierz drzewa i sprawdź status działki.
Ustal gatunek i obwód pnia każdego drzewa na wysokości 5 cm. Sprawdź w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, czy działka nie jest przeznaczona pod zieleń, oraz czy nie jest wpisana do rejestru zabytków.
Przygotuj zgłoszenie.
Zgodnie z art. 83f ust. 5 zgłoszenie zawiera imię i nazwisko wnioskodawcy, oznaczenie nieruchomości, z której ma zostać usunięte drzewo, oraz rysunek albo mapkę określającą usytuowanie drzewa na nieruchomości. Większość urzędów udostępnia gotowe formularze.
Złóż zgłoszenie i przygotuj się na oględziny.
Urząd w terminie 21 dni od doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin, podczas których ustala nazwę gatunku drzewa i obwód pnia na wysokości 5 cm. Jeżeli zgłoszenie jest niekompletne, urząd wzywa do jego uzupełnienia w terminie 7 dni. Do czasu uzupełnienia termin na oględziny nie biegnie.
Poczekaj na upływ terminu na sprzeciw.
Urząd ma 14 dni od dnia oględzin na wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji. Jeżeli w tym terminie sprzeciw nie zostanie wniesiony, możesz usunąć drzewo. Na wniosek urząd może wcześniej wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Wytnij drzewo w ciągu 6 miesięcy od oględzin.
Zgodnie z art. 83f ust. 13 po upływie tego terminu trzeba ponownie dokonać zgłoszenia.

Kiedy urząd może wnieść sprzeciw?

Zgodnie z art. 83f ust. 14 urząd może wnieść sprzeciw między innymi wtedy, gdy drzewo rośnie na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, na terenie przeznaczonym w planie miejscowym pod zieleń, na obszarze objętym formą ochrony przyrody lub gdy spełnia kryteria pomnika przyrody. Na podstawie art. 83f ust. 15 urząd wnosi sprzeciw obowiązkowo, jeżeli zgłoszenie dotyczy drzewa, którego usunięcie wymaga zezwolenia, na przykład gdy wycinka ma w rzeczywistości związek z działalnością gospodarczą.

Kiedy wycinać drzewa? Okres lęgowy ptaków i ochrona gatunkowa

Przepisy nie ustanawiają jednego ustawowego okresu, w którym wycinka drzew jest całkowicie zakazana. Obowiązują jednak zakazy wynikające z ochrony gatunkowej zwierząt (art. 52 ustawy o ochronie przyrody), w tym zakaz niszczenia gniazd, jaj i siedlisk ptaków oraz ich umyślnego płoszenia. Termin od 1 marca do 15 października jest powszechnie używany jako orientacyjny okres lęgowy większości ptaków, ale nie jest jednolitym ustawowym terminem dla wszystkich gatunków. Poszczególne gatunki mogą rozpoczynać i kończyć lęgi wcześniej lub później.

Wycinka w tym okresie jest możliwa, ale przed rozpoczęciem prac trzeba sprawdzić, czy na drzewie nie ma zasiedlonych gniazd, dziupli lub schronień nietoperzy. Zezwolenie gminy lub brak sprzeciwu nie zwalnia z tego obowiązku. Jeżeli wycinka spowodowałaby naruszenie zakazów dotyczących gatunków chronionych, może być konieczne odstąpienie od prac, przełożenie ich na inny termin albo uzyskanie odpowiedniego zezwolenia na odstępstwo od zakazów. Z tego względu późna jesień i zima są zwykle okresem, w którym ryzyko kolizji z lęgami większości ptaków jest mniejsze.

Co zrobić z drzewem złamanym lub przewróconym przez wiatr?

Drzewa złamane lub wywrócone przez wichurę, czyli złomy i wywroty, można usunąć bez zezwolenia na podstawie art. 83f ust. 1 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody. Właściciel działki może usunąć takie drzewo samodzielnie po oględzinach przeprowadzonych przez urząd gminy, które potwierdzą, że drzewo stanowi złom lub wywrot.

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia, np. gdy drzewo opiera się o dach lub linię energetyczną, należy wezwać straż pożarną – działania ratownicze są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia (art. 83f ust. 1 pkt 13).

Ile kosztuje wycinka drzew i jakie kary grożą?

Wycinka na podstawie zgłoszenia nie wiąże się z opłatą. Wyjątek przewiduje art. 83f ust. 17. Jeżeli w ciągu 5 lat od oględzin właściciel wystąpi o pozwolenie na budowę związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na części nieruchomości, na której rosły usunięte drzewa, urząd nałoży obowiązek uiszczenia opłaty za ich usunięcie.

Za usunięcie drzewa bez zgłoszenia, przed upływem terminu na sprzeciw lub pomimo sprzeciwu wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Jej wysokość jest powiązana z opłatą, która byłaby należna za legalne usunięcie drzewa, dlatego przy dużych okazach może być znaczna.

Kara jest obniżana o 50%, jeżeli usunięte drzewo było martwe lub obumierające (art. 89 ust. 6). Nie wymierza się jej, jeśli do usunięcia drzewa doszło wskutek siły wyższej.

Jak przygotować się do wycinki drzew na działce?

Przed wycinką sprawdź status działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w rejestrze zabytków, zmierz obwody drzew oraz oceń, czy nie ma na nich gniazd. Jeżeli po wycince planujesz roboty ziemne, warto od razu uwzględnić również frezowanie lub usunięcie pniaka. Drzewa rosnące blisko domu lub linii energetycznej bezpieczniej usuwać metodą wycinki alpinistycznej lub z podnośnika.

Czy usunięcie pnia wymaga osobnej zgody?

Nie. Formalności dotyczą usunięcia drzewa, a nie pozostałego po nim pniaka. Karczowanie lub frezowanie pnia po legalnej wycince nie wymaga zgłoszenia ani zezwolenia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy mogę wyciąć drzewo na działce bez pozwolenia?

Tak, jeżeli jesteś osobą fizyczną, właścicielem działki, a wycinka nie ma związku z działalnością gospodarczą. Drzewa o obwodzie powyżej ustawowych progów trzeba jednak wcześniej zgłosić w urzędzie gminy.

Czy zgłoszenie wycinki drzewa jest płatne?

Nie. Zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa jest bezpłatne.

Czy mogę wyciąć drzewo sąsiada, którego gałęzie zwisają nad moją działką?

Nie. Usunięcie całego drzewa wymaga zgody jego właściciela. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują natomiast odrębne zasady postępowania z gałęziami przechodzącymi z sąsiedniej nieruchomości.

Czy trzeba zgłaszać wycinkę tui, iglaków i krzewów ozdobnych?

Krzewów nie zgłasza się w procedurze przewidzianej dla właściciela będącego osobą fizyczną. Iglaki rosnące jako drzewa, np. świerki czy sosny, podlegają natomiast zasadom dotyczącym drzew. Jeżeli obwód ich pnia na wysokości 5 cm przekracza 50 cm, co do zasady konieczne będzie zgłoszenie.

Podstawa prawna i źródła

< poprzednia porada następna porada >